Phương pháp tư duy sáng tạo SCAMPER

833

SCAMPER (tên được cấu tạo từ chữ đầu của một nhóm từ) là phương pháp tư duy sáng tạo nhằm cải thiện sản phẩm, quy trình, dịch vụ… đã có hay dự tính phát triển, dựa vào kỹ thuật tập kích não (Brainstorming) để tìm ra nhiều phương án giải đáp hàng loạt câu hỏi. Các câu hỏi được đặt ra theo trình tự với mục tiêu thu thập nhiều ý tưởng theo khả năng cho phép:

Substitute (Thay thế)? – Điều gì xảy ra nếu thay đổi nhân sự, vật thể, địa điểm, quy trình, phương pháp, yêu cầu, cách nhìn?

Combine (kết hợp)? –  Điều gì xảy ra nếu kết hợp sản phầm hay dịch vụ khác, kết hợp với mục đích và mục tiêu khác, kết hợp nguồn lực mới để sáng tạo ra sản phẩm mới, dịch vụ mới?

Adapt (Thích nghi)? – Làm sao để sản phẩm, dịch vụ thích nghi với những mục tiêu mới: Tái cấu trúc? Hiệu chỉnh? Giảm tải?

Modify (Thay đổi)? –  Có thể thay đổi sản phẩm, dịch vụ thế nào: Hình dáng? Phóng to, thu nhỏ? Thay đổi công năng để gia tăng giá trị?

Put to other uses (Đổi cách dùng)? – Có thể ứng dụng trong lĩnh vực mới nào, những đối tượng mới nào có thể quan tâm, còn có công dụng nào khác,?

Eliminate (Loại ra)? –  Làm sao cải thiện hay đơn giản hóa sản phẩm, dịch vụ? Có thể loại bỏ bớt điều gì?

Rearrange, Reverse (sắp xếp lại)? – Diều gì xảy ra nếu thay đổi trật tự cấu trúc, chương trình, kế hoạch hay làm ngược lại?

Giải pháp được xem là tối ưu hình thành trên cơ sở tổng hợp những ý tưởng tốt xuất hiện qua các bước triển khai. Cũng như các phương pháp tư duy sáng tạo khác SCAMPER dựa trên nguyên tắc chung là thúc đẩy đặt sự việc dưới nhiều gốc nhìn khác nhau để hình thành các ý tưởng.  Hiện có nhiền biến thể của SCAMPER đề xuất có thể tìm thấy trên mạng.